به گفته مدیرعامل اتحادیه سازمانهای مدیریت حملونقل شهرداری کشور در چند ماه سال جاری ۹۹ هزار و ۹۴۸ پذیرش در خودروهای غیرمشمول بوده که ۱۵ درصد آنها مردودی را ثبت کردهاند و این موضوع نشان میدهد سال تولید خودرو نمیتواند ملاک سلامت خودرو باشد.
دکتر سید محمدحسین سیف السادات مدیرعامل اتحادیه سازمانهای مدیریت حملونقل شهرداری کشور و مدیر اجرایی معاینه فنی خودروهای کشور در مصاحبه با برنامه «گفتگوی اجتماعی» رادیو گفتوگو در مورد ضرورت معاینه فنی خودروهای کشور بیان داشت: سابقه معاینه فنی به ۶۰ تا ۷۰ سال گذشته مربوط میشود و در ایران از سال ۴۷ با تصویب آییننامه راهنماییورانندگی نیز آغاز شد. در سال ۷۴ این موضوع به شکلهای مختصر در مراکز استانها انجام میشد و اولین مرکز مکانیزه معاینه فنی در شهر تهران در سال ۷۹ راهاندازی شد.
وی ادامه داد: معاینه فنی به اشکال مختلفی وجود داشته که با راهاندازی سامانه یکپارچه معاینه فنی توسط وزارت کشور بهصورت یکپارچه در کل کشور در حال انجام است. آخرین قانونی که در موضوع معاینه فنی در کشور وجود دارد، قانون هوای پاک و ماده ۶ آن است که کلیه وسایل نقلیه موتوری را به اخذ گواهی معاینه فنی الزام کرده است. دورههای معافیتی که برای خودروها در نظر گرفته شده نیز برای وسایل نقلیه شخصی و دولتی از زمان تولید ۴ سال و وسایل نقلیه عمومی یک سال تعیین شده است. خودروهایی که معاینه فنی ندارند مشمول جریمه و اعمال قانون خواهند شد.
به گفته مدیرعامل اتحادیه سازمانهای مدیریت حملونقل شهرداری کشور در حال حاضر ۶۹۷ مرکز معاینه فنی خودروهای سبک بنزینی با ۹۱۲ خط در کشور در حال ارائه خدمت است. ۱۸۶ مرکز معاینه فنی سنگین، ۷۷ مرکز موتورسیکلت، ۲۳۲ آزمایشگاه هیدرواستاتیک و ۵۸۷ خطوط بازرسی چشمی در مراکز مختلف سطح کشور در حال خدماترسانی به مالکان خودروها هستند.
در ۹ ماه نخست سال جاری، بیش از ۶ میلیون و ۳۰۰ هزار خودرو به مراکز معاینه فنی کشور مراجعه کردهاند که حدود ۴ میلیون و ۸۰۰ هزار خودرو در آزمونهای معاینه فنی قبول و بیش از یک میلیون و ۴۰۰ هزار دستگاه مردود شدهاند.
سیف السادات در مصاحبه با رادیو گفتوگو با بیان اینکه آزمونها در ۳ دسته کلی ظاهری، آلایندگی و فنی تقسیم میشوند خاطرنشان کرد: در بعد ظاهری، ظاهر و الزامات داخلی خودرو مورد بررسی قرار میگیرد. در بخش آلایندگی، موضوعات مربوط به وضعیت عملکرد سیستم سوخترسانی و سیستم موتور خودرو و در بخش فنی نیز انحراف خودرو و ترمز بررسی میشود. از ۲۴ درصد خودروی مردودی در سال ۱۴۰۳، ۵۱ درصد دارای عیب آلایندگی، ۴۷ درصد دارای عیب ظاهری و ۵۳ درصد دارای عیب فنی بودهاند.
در سال گذشته تقریباً نیمی از خودروهای کشور به مراکز مراجعه کردند و پذیرش مراکز تنها ۱۲ میلیون و ۳۲۶ هزار بوده که حدود ۹ میلیون و ۷۳۰ هزار خودرو بهصورت انحصاری به مراکز مراجعه کردند که ۲۱ درصد آنها مردودی بود.
وی همچنین ضمن تأکید بر الزام حضور خودروها در مراکز معاینه فنی گفت: قانون و الزامات مربوط به آن بهدرستی وجود دارد؛ اما در بین مردم اهتمامی برای پرداختن به این موضوع آنگونه که باید وجود ندارد.
تمایز خودروهای عمومی و شخصی در ۲ بعد پیمایش و مسئولیت ایمنی و آلایندگی بررسی میشود که قانون را مجاب کرده خودروهای عمومی نسبت به شخصی دفعات بیشتری به معاینه فنی مراجعه کنند. اما تاکسیهای اینترنتی در قانون دیده نشدهاند که باید در آن بازنگری شده و قوانین بهدرستی اجرا شود.
مدیر اجرایی معاینه فنی خودروهای کشور در مورد دلایل عدم اقبال مردم نسبت به معاینه فنی تشریح کرد: فرهنگسازی و اعتمادسازی مردم، ابتداییترین عامل است. در حال حاضر جایگاه مناسبی در این حوزه وجود ندارد و ضرورت این موضوع هنوز برای مردم ثابت نشده است. در این صورت با هر گونه اقدام قهری نمیتوان به هدف آرمانی دستیافت. درصد بالایی از خودروهای کشور در سن فرسودگی هستند که باید نوسازی شوند و لازم است تسهیلات آسان و هزینه پایین برای خرید خودروهای جدید عمومی و شخصی بهسهولت فراهم شود. کیفیت قطعات یدکی خودرو و هزینه بالای آن نیز در این روند تأثیرگذار است.
از بین خودروهایی که در سال جاری به مراکز معاینه فنی مراجعه کردند، ۴۵۹ هزار مورد در ترمز مردود شدهاند که ۸۸ درصد آنها رفع نقص کرده و مجدداً مراجعه کردهاند. همچنین ۹۱ درصد از ۱۹۳ هزار خودرو دارای عیب انحراف محور،۸۹ درصد از ۲۲۱ هزار خودرو دارای عیب کمکفنر، ۹۰ درصد از ۷۳۶ هزار خودرو دارای عیب آلایندگی و ۸۵ درصد از ۶۴۷ هزار خودرو دارای عیب ظاهری رفع عیب کردهاند.
سیف السادات در ادامه با اشاره به معافیت ۴ساله خودروها از انجام معاینه فنی اظهار گلایه کرد: خودروساز خودروی تولیدی خود را تنها ۲ تا ۳ سال ضمانت میکند درحالیکه برای همان خودرو معافیت ۴ساله معاینه فنی لحاظ میشود.
از بین کل خودروهای کشور حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد خودروها در آزمون معاینه فنی مردود میشوند. در چند ماه سال جاری ۹۹ هزار و ۹۴۸ پذیرش در خودروهای غیرمشمول بوده که ۱۵ درصد آنها مردودی را ثبت کردهاند و این موضوع نشان میدهد سال تولید خودرو نمیتواند ملاک سلامت خودرو باشد. بخش اعظمی از این خودروها ساخت ۲ شرکت داخلی هستند و تنها ۶ درصد از آنها از خودروهای غیر تولید داخل است. خودروهای جدید تنها میتوانند در سال اول معاف از معاینه فنی باشند.
